भारतीय हवामान विभागाने सांगितल्याप्रमाणे, आज 3 फेब्रुवारीला अवकाळी पाऊस राज्याच्या मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाडा भागात येण्याची शक्यता जास्त आहे. हे पावसाळे वातावरण अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागरातून येणाऱ्या आर्द्रतेच्या प्रभावामुळे तयार झाले आहे. विशेषतः विजांच्या कडकडाटासह हलका पाऊस पडू शकतो, ज्यामुळे वातावरणात गारठा येऊ शकतो पण थंडी कमी राहील.

अवकाळी पावसाचा हवामान विभागाचा अंदाज

• मुख्य भाग प्रभावित: मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह हलका ते मध्यम अवकाळी पाऊस अपेक्षित.
• उत्तर महाराष्ट्र: नाशिक, धुळे, जळगावसारख्या भागात वादळी वारे (30-40 किमी/तास), गडगडाट आणि पाऊस येण्याचा इशारा.
• मराठवाडा: छत्रपती संभाजीनगर, जालना, परभणी, बीड येथे तुरळक ठिकाणी अवकाळी पाऊस आणि ढगाळ वातावरण.
• शेतकऱ्यांसाठी सावधानता: उभ्या पिकांना, विशेषतः हरभरा, गहू, द्राक्ष बागा यांना नुकसान होऊ शकते, म्हणून पावसाळी व्यवस्था करावी.
• तापमान: फेब्रुवारीत थंडी कमी, उकाडा जास्त राहण्याचा अंदाज; किमान तापमान सरासरीपेक्षा जास्त.
• इतर भाग: कोकण आणि विदर्भात मुख्यतः कोरडे हवामान, पण काही ठिकाणी हलका प्रभाव.
• सल्ला: शेतकरी आणि नागरिकांनी हवामान अपडेट पाहावे, घराबाहेर काढताना सावधगिरी बाळगावी.

शेतकऱ्यांवर होणारा परिणाम

अवकाळी पाऊस शेतकऱ्यांसाठी मोठी डोकेदुखी ठरतो. फेब्रुवारीत रब्बी हंगामातील पिके जसे हरभरा, गहू आणि इतर भाजीपाल्याची पिके उभी असतात. असा पाऊस आल्यास पिकांना कीड लागणे, मुळे सडणे किंवा दाणे खराब होण्याची भीती असते. उत्तर महाराष्ट्रातील द्राक्ष आणि डाळिंब बागांनाही नुकसान होऊ शकते. शेतकऱ्यांनी पिकांना प्लॅस्टिक कव्हर किंवा निचरा व्यवस्था करावी, असे तज्ज्ञ सांगतात.

राज्यातील इतर हवामान स्थिती

राज्यात सध्या थंडीचा कडाका कमी झाला असून उकाडा वाढला आहे. अवकाळी पाऊस येण्यामुळे काही ठिकाणी तापमानात थोडा घट होईल, पण एकंदरीत फेब्रुवारी महिन्यात तापमान सरासरीपेक्षा जास्त राहण्याचा अंदाज आहे. कोकण किनारपट्टीवर कोरडे हवामान राहील, तर विदर्भातही मोठा बदल दिसणार नाही. मात्र, ढगाळ वातावरणामुळे काही भागात श्वसनाच्या समस्या वाढू शकतात.

नागरिकांसाठी सावधगिरीचे उपाय

अवकाळी पाऊस आणि वादळी वाऱ्यामुळे रस्त्यांवर पाणी साचणे, वीज खंडित होणे अशी शक्यता असते. नागरिकांनी घराबाहेर पडताना छत्री किंवा रेनकोट घ्यावे. विशेषतः लहान मुले आणि वृद्धांनी सर्दी-खोकल्यापासून सावध राहावे. हवामान खात्याच्या अधिकृत अंदाजानुसार (mausam.imd.gov.in) अपडेट घेत राहावे, जेणेकरून योग्य तयारी करता येईल.

एकंदरीत, निसर्गाच्या या लहरीपणामुळे राज्यातील लोक आणि शेतकरी सतर्क राहणे गरजेचे आहे. अवकाळी पाऊस हा फक्त पाणी देणारा नसून, कधी कधी नुकसान करणारा ठरतो. तरीही, वेळीच सावधगिरी घेतल्यास बरेच नुकसान टाळता येईल.